Zapas gazu, RMV i wpływ głębokości
Fizyka nurkowania · Temat 8 z 15
Zapas gazu, RMV i wpływ głębokości
Przybliżony zapas w litrach powierzchniowych można oszacować jako pojemność wodną butli pomnożoną przez ciśnienie względne. Dla 12 l i 200 bar daje to około 2400 l. Jest to oszacowanie ilości gazu, a nie gotowy plan jego wykorzystania.
RMV opisuje zużycie przeliczone na warunki powierzchniowe, w litrach na minutę. Jeżeli wynosi 18 l/min, to na 20 m, przy około 3 bar, nurek pobiera z zapasu odpowiednik 54 l powierzchniowych na minutę. Przez 20 minut na tej głębokości będzie to 18 · 3 · 20 = 1080 l.
Rachunek nie zawiera zanurzania, wynurzania, rezerwy, wysiłku ani pomocy partnerowi. Zużycie mierzone w spokojnych warunkach może nie odzwierciedlać stresu. Określenie SAC bywa używane w różnych konwencjach, także jako spadek ciśnienia w bar/min; zawsze sprawdzaj jednostki i pojemność butli, zanim porównasz wyniki.
Ta sama objętość oddechu, więcej gazu z butli
Przy podobnej objętości oddechu na głębokości potrzeba większej liczby cząsteczek gazu niż przy powierzchni. Dlatego rośnie ubytek zapasu wyrażonego w litrach powierzchniowych. Większa gęstość zwiększa również pracę oddychania.
Źródło: Encyklopedia nurkowania rekreacyjnego, RIV_fizyka.pdf, s. 38. Schemat poglądowy.
Jednostki przed wynikiem
Dla odcinka na stałej głębokości można zapisać: V = RMV × (pabs / pref) × czas. Ciśnienie pref oznacza warunki powierzchniowe, do których przeliczono RMV. W przykładzie jest to 1 bar, dlatego 3 bar / 1 bar daje mnożnik 3. Ten zapis wyjaśnia, dlaczego mnożenie samej liczby barów nie jest uniwersalnym wzorem dla każdej wysokości.
Ciśnienie na manometrze i zużycie objętościowe
Spadek ciśnienia można przeliczyć na przybliżoną ilość zużytego gazu, mnożąc go przez pojemność wodną butli i odnosząc do wybranego ciśnienia powierzchniowego. Następnie dzieli się tę ilość przez czas oraz stosunek średniego ciśnienia otoczenia do ciśnienia odniesienia. Wynik RMV pozwala porównywać zużycie przy różnych butlach, o ile pomiary i warunki są porównywalne.
Przykład modelowy: z butli 12 l ubywa 60 barów podczas 15 minut pobytu na stałej głębokości 20 m. Przyjmując 3 bary absolutne i powierzchnię o ciśnieniu 1 bar, otrzymujemy 12 × 60 / (15 × 3) = 16 l/min. Pomijamy tu wpływ temperatury i nieidealności gazu. Jeśli głębokość znacznie się zmieniała, użycie samej maksymalnej głębokości zniekształci wynik.
Średnia z logbooka nie jest gwarancją
Spokojne płynięcie, walka z prądem i udzielanie pomocy mają różne wymagania. Zużycie z łatwego nurkowania może zaniżać potrzeby przy dużym wysiłku lub stresie. Warto rejestrować warunki pomiaru, konfigurację i charakter pracy, zamiast traktować jedną liczbę jako stałą cechę człowieka.
Obliczenie ilości gazu na część denną nie jest jeszcze kompletnym planem. Potrzebne są ilości na powrót, wynurzanie, przewidziane przystanki i sytuacje awaryjne zgodnie ze szkoleniem i planem zespołu. Rezerwy nie powinno się utożsamiać z dowolnym stałym wskazaniem manometru niezależnym od głębokości, butli i liczby osób wymagających zasilania.