Ucho i zatoki: wyrównywanie ciśnienia
Fizjologia i dekompresja · Temat 9 z 19
Ucho i zatoki: wyrównywanie ciśnienia
Okienka ucha środkowego i wewnętrznego
Ucho środkowe i wewnętrzne rozdzielają m.in. okienko owalne i okrągłe. Nadmierna różnica ciśnień może uszkodzić te delikatne struktury. Nagłe pogorszenie słuchu lub silne zawroty głowy po nurkowaniu wymagają pilnej oceny medycznej; nie należy próbować ich usuwać forsownym wyrównywaniem ciśnienia.
Uzupełnienie: DAN — Ear Injuries.

Źródło: Encyklopedia nurkowania rekreacyjnego, RV_fizjologia.pdf, s. 40. Schemat poglądowy.
Ucho środkowe jest przestrzenią gazową połączoną z gardłem przez trąbkę słuchową. Podczas zanurzania ciśnienie otoczenia rośnie, więc potrzebny jest dopływ gazu do tej przestrzeni. Niedrożność, stan zapalny lub zbyt późne wyrównywanie mogą prowadzić do różnicy ciśnień i uszkodzenia tkanek. Zatoki także wymagają drożnych połączeń z drogami oddechowymi.

Źródło: Encyklopedia nurkowania rekreacyjnego, RV_fizjologia.pdf, s. 34. Schemat poglądowy.
Wyrównuj wcześnie i delikatnie, zgodnie z wyuczoną techniką. Przy bólu zatrzymaj zanurzanie; jeśli nie można odzyskać komfortu i wyrównać ciśnienia, zakończ nurkowanie. Nie forsuj manewru i nie nurkuj z zatkaniem związanym z infekcją. Ból, zawroty głowy, szum lub pogorszenie słuchu po nurkowaniu wymagają oceny przed powrotem do wody. DAN: urazy ciśnieniowe ucha.
Ucho i zatoki mają różne połączenia
Trąbka słuchowa łączy ucho środkowe z gardłem, a zatoki mają ujścia do jamy nosowej. Na obu planszach ważna jest drożna droga wyrównania ciśnienia. Jej brak wymaga przerwania zanurzania, a nie zwiększania siły manewru.

Źródło: Encyklopedia nurkowania rekreacyjnego, RV_fizjologia.pdf, s. 35, 42. Schemat poglądowy.
Kierunek różnicy ciśnień
Przy zanurzaniu ciśnienie zewnętrzne rośnie, a przy wynurzaniu spada. Jeśli gaz nie może przepłynąć odpowiednią drogą, błona bębenkowa może zostać obciążona w przeciwnych kierunkach. Schemat nie pozwala ustalić rodzaju urazu na podstawie samego bólu. DAN — urazy ucha.

Źródło: Encyklopedia nurkowania rekreacyjnego, RV_fizjologia.pdf, s. 38, 39. Schemat poglądowy.
Trzy części ucha pełnią różne funkcje
Przewód słuchowy zewnętrzny kończy się błoną bębenkową. Za nią leży ucho środkowe, którego przestrzeń gazowa łączy się z nosogardłem przez trąbkę słuchową. Jeszcze głębiej znajduje się ucho wewnętrzne, odpowiedzialne za słuch i równowagę. Woda w zewnętrznym przewodzie nie wyrównuje ciśnienia w uchu środkowym: oddziela je błona bębenkowa.
Na rysunku anatomicznym warto prześledzić drogę gazu przez trąbkę słuchową, a następnie drogę drgań przez kosteczki słuchowe. Są to różne zadania różnych struktur. Ta sama ilustracja wyjaśnia, dlaczego ból, niedosłuch i zaburzenia równowagi nie muszą oznaczać identycznego urazu. Rozpoznanie wymaga badania, szczególnie gdy objawy utrzymują się po nurkowaniu.
Moment wyrównywania ma znaczenie
Wraz z zanurzaniem narastająca różnica ciśnień odkształca błonę bębenkową i utrudnia otwieranie trąbki słuchowej. Dlatego wyrównywanie powinno być łagodne i rozpoczęte, zanim pojawi się ból. Forsowanie manewru przy niedrożnym połączeniu zwiększa ryzyko urazu; nie jest skuteczną strategią nadrabiania zbyt szybkiego zejścia. DAN: uszy a nurkowanie.
Podczas wynurzania gaz musi móc opuścić ucho środkowe. Asymetria ciśnień między uszami może zakłócać odczucie równowagi i orientację. Nie należy utożsamiać każdego zawrotu głowy z narkozą ani próbować samodzielnie rozstrzygać przyczyny pod wodą. Nagłe pogorszenie słuchu lub zawroty po nurkowaniu wymagają pilnej oceny medycznej. Powrót do nurkowania zależy od rozpoznania i wygojenia, nie od zaplanowanej daty kolejnego wyjazdu.