DAN opublikował HIRA 2026 i nowe raporty. Co to zmienia dla baz nurkowych?

10 listopada 2026 r. Divers Alert Network (DAN) poinformował o udostępnieniu trzech materiałów dotyczących bezpieczeństwa nurkowania: trzeciej edycji przewodnika HIRA dla operatorów i profesjonalistów oraz dwóch tomów Annual Diving Report. To wiadomość ważna przede wszystkim dla centrów nurkowych, instruktorów i organizatorów wyjazdów. Nie chodzi jednak o nowe obowiązkowe standardy PADI czy SSI ani o raport opisujący wypadki z bieżącego roku.

Materiały pokazują dwa komplementarne podejścia do bezpieczeństwa: wyciąganie wniosków z wcześniejszych incydentów oraz rozpoznawanie zagrożeń, zanim dojdzie do wypadku. Dla polskich baz i instruktorów to dobry moment na przegląd procedur przed kolejnym sezonem i zimowymi wyjazdami nurkowymi.

Co DAN udostępnił w listopadzie 2026 roku?

W komunikacie z 10 listopada DAN wymienia trzy pozycje dostępne w swojej bibliotece publikacji:

• Risk Assessment Guide for Dive Operators and Dive Professionals — HIRA Guide, 3rd Edition 2026. Trzecia edycja przewodnika po identyfikacji zagrożeń i ocenie ryzyka w działalności nurkowej.
• Annual Diving Report 2022. Raport analizujący zdarzenia nurkowe z 2020 roku, gdy pandemia COVID-19 gwałtownie ograniczyła podróże i liczbę nurkowań.
• Annual Diving Report 2023. Analiza materiału z 2021 roku, czyli okresu stopniowego powrotu do aktywności nurkowej.

To rozróżnienie lat jest istotne. Data wydania lub udostępnienia raportu nie jest datą analizowanych w nim wypadków. Nie należy traktować danych z lat 2020–2021 jako statystyk za 2026 rok ani wyciągać z nich prostych wniosków o obecnej liczbie wypadków bez uwzględnienia różnic w aktywności nurków.

Czym jest HIRA i dlaczego warto przyjrzeć się nowej edycji?

HIRA to skrót od Hazard Identification and Risk Assessment, czyli identyfikacji zagrożeń i oceny ryzyka. DAN od lat promuje tę metodę jako narzędzie dla właścicieli centrów, operatorów łodzi, instruktorów oraz zespołów prowadzących zajęcia. Chodzi o systematyczne przeanalizowanie tego, co może pójść nie tak, jakie będą konsekwencje i jakie zabezpieczenia można wprowadzić.

W istniejącym programie DAN poziom HIRA 1 koncentruje się na podstawowej gotowości: odpowiednim przeszkoleniu, wyposażeniu pierwszej pomocy i planach działania w nagłych sytuacjach. HIRA 2 obejmuje szerszy zakres procedur, szkolenia zespołu oraz ćwiczenia i symulacje. To opis programu HIRA jako całości, a nie lista zmian potwierdzonych w nowej edycji przewodnika.

Ważne zastrzeżenie: komunikat DAN potwierdza udostępnienie trzeciej edycji w 2026 roku, ale nie podaje szczegółowego wykazu zmian względem poprzedniej wersji. Nie ma podstaw do twierdzenia, że wprowadzono nowe obowiązki certyfikacyjne dla centrów PADI lub SSI. Przewodnik jest narzędziem zarządzania ryzykiem, a nie zamiennikiem standardów organizacji szkoleniowej czy lokalnych przepisów.

Pięć obszarów, które polska baza może skontrolować już teraz

Poniższe punkty to redakcyjna lista kontrolna inspirowana znanymi założeniami programu HIRA oraz wcześniejszymi materiałami DAN. Nie jest ona cytatem ani pełnym spisem wymagań nowego wydania przewodnika.

1. Plan awaryjny dla konkretnego miejsca. Czy pracownicy znają drogę ewakuacji z basenu, jeziora, kamieniołomu lub łodzi? Czy mają sprawne środki łączności, aktualne numery alarmowe i uzgodniony sposób przekazania poszkodowanego ratownikom? Plan dla jednego akwenu nie musi wystarczyć na innym.
2. Sprzęt ratowniczy i tlen. Czy zestaw pierwszej pomocy, źródło tlenu ratunkowego i akcesoria są kompletne, dostępne oraz kontrolowane? Czy obecne na miejscu osoby potrafią ich prawidłowo używać i wiedzą, kto przejmuje dowodzenie podczas zdarzenia?
3. Stan sprzętu i jakość gazu oddechowego. Czy dokumentuje się serwis automatów, stan butli i sposób napełniania? Czy procedury obejmują podejrzenie zanieczyszczenia gazu, usterkę sprzętu oraz decyzję o wycofaniu go z użycia?
4. Kompetencje i komunikacja zespołu. Czy instruktorzy, divemasterzy i obsługa powierzchniowa wiedzą, kto liczy uczestników, kto uruchamia akcję ratowniczą, a kto odpowiada za kontakt ze służbami? Czy przeprowadzają próbne scenariusze, zamiast ograniczać się do dokumentu w segregatorze?
5. Warunki i granice decyzji o odwołaniu nurkowania. Czy z góry wiadomo, kiedy pogoda, widoczność, temperatura, prąd, stan zdrowia uczestnika lub liczebność grupy przemawiają za zmianą planu? Presja harmonogramu albo opłaconego wyjazdu nie powinna zastępować oceny ryzyka.

W praktyce część tych pytań pomaga również nurkowi wybierającemu operatora za granicą. Warto zajrzeć do naszego poradnika jak wybrać centrum nurkowe za granicą — poza ceną i ofertą nurkowań znaczenie mają organizacja oraz gotowość na sytuacje awaryjne.

Co zawierają raporty i jak je właściwie interpretować?

DAN wskazuje, że oba nowo udostępnione tomy przedstawiają analizy wypadków i incydentów, studia przypadków oraz omówienia czynników ludzkich, medycznych i operacyjnych. Okres pandemii jest tu ważnym kontekstem: inna liczba wykonanych nurkowań i ograniczenia podróżowania utrudniają proste porównywanie samych liczb zdarzeń między latami.

Według DAN istotnym tematem pozostają choroby układu sercowo-naczyniowego, a regularna ocena stanu zdrowia ma szczególne znaczenie u nurków po 45. roku życia. Wśród zagadnień raportów znajdują się także monitorowanie fizjologii freediverów, wyposażenie bezpieczeństwa rebreatherów o obiegu zamkniętym i powrót do nurkowania po infekcji COVID-19. Nie podajemy procentowych udziałów przyczyn wypadków, bo do ich rzetelnej oceny trzeba sięgnąć do samych raportów, wraz z metodologią i ograniczeniami danych.

Warto zestawiać różne źródła. Niedawno opublikowany brytyjski raport BSAC przedstawia odrębne dane z 2025 roku i m.in. analizę problemów z suchymi skafandrami. Omówiliśmy go w artykule raport BSAC 2025: zagrożenia i wnioski. To inne badanie, z innego okresu i obszaru geograficznego — liczb nie należy bezpośrednio dodawać ani porównywać bez kontekstu.

Uczenie się także z sytuacji, które nie zakończyły się wypadkiem

Opracowania historycznych incydentów są przydatne, ale w codziennej pracy centrum istotne jest również wychwytywanie sygnałów ostrzegawczych: awarii tuż przed nurkowaniem, problemów z liczeniem osób, błędów komunikacji lub chwilowej utraty orientacji przez kursanta. Po takich sytuacjach warto zadać pytanie nie tylko „kto popełnił błąd?”, lecz przede wszystkim „co w organizacji zajęć pozwoliło na powstanie ryzyka?”.

DAN rozwija program Fatality and Injury Monitoring (FIM) i system zgłaszania incydentów DIRS, obejmujący również zdarzenia bliskie wypadku. Pisaliśmy o nich wcześniej: jak zgłaszać incydenty nurkowe i czego uczą raporty DAN. Nowe publikacje i bieżące zgłoszenia wzajemnie się uzupełniają: jedne pomagają rozpoznawać wzorce, drugie dostarczają informacji o zagrożeniach z codziennej praktyki.

Przygotowanie do zdarzenia medycznego powinno obejmować także aktualną wiedzę pierwszopomocową. Przypominamy osobno o aktualizacji EFR 2026 i zagrożeniu obrzękiem płuc związanym z zanurzeniem. W razie podejrzenia poważnego urazu czy choroby nurkowej najważniejsze pozostaje uruchomienie lokalnego systemu ratownictwa i postępowanie zgodne z przeszkoleniem, a nie samodzielna diagnostyka na podstawie artykułu.

Gdzie znaleźć HIRA 2026 i raporty DAN?

DAN kieruje do swojej biblioteki publikacji, a następnie do formularza dostępu do dokumentów. W sekcji Annual Diving Reports należy wybrać Annual Diving Report 2022 albo Annual Diving Report 2023, natomiast w dziale Risk Mitigation — HIRA Guide 3rd Edition 2026. DAN wskazuje przy nich opcję Request Document.

To dobra pozycja do wspólnego omówienia na odprawie zespołu. Praktycznym rezultatem może być przegląd jednego planu awaryjnego, przetestowanie łączności, kontrola zestawu tlenowego i zapisanie odpowiedzialności poszczególnych osób. Dokumenty same nie poprawią bezpieczeństwa, dopóki wnioski nie przełożą się na działania.

FAQ — najważniejsze pytania

Czy HIRA 2026 jest obowiązkowym nowym standardem PADI?

Nie ma takiego potwierdzenia. To trzecia edycja przewodnika DAN po ocenie ryzyka w działalności nurkowej, a nie ogłoszona zmiana standardów szkoleniowych PADI.

Czy raport DAN 2023 pokazuje wypadki z 2023 roku?

Nie. Według komunikatu DAN raport oznaczony rokiem 2023 analizuje zdarzenia z 2021 roku. Raport 2022 dotyczy z kolei 2020 roku.

Czy przewodnik jest przydatny instruktorowi niezależnemu?

Tak. Program HIRA powstał z myślą nie tylko o dużych bazach, lecz także o osobach prowadzących szkolenia, organizujących nurkowania i odpowiadających za bezpieczeństwo uczestników.

Czy nowe raporty zastępują aktualne zalecenia medyczne?

Nie. Raporty służą analizie ryzyka i uczeniu się na podstawie zdarzeń. Kwestie medyczne wymagają aktualnych wytycznych, oceny indywidualnego stanu zdrowia i konsultacji z odpowiednim specjalistą.

Źródła

• DAN — DAN Publishes New Resources to Promote Safer Diving, komunikat z 10 listopada 2026 r.
• DAN — Publication Library, opis zasobów i dostępu.
• DAN — Safety Assessments: Dive Professionals, opis programu HIRA i jego poziomów.
• DAN — Emergency Action Plans: When Things Go Wrong, podstawy opracowywania i ćwiczenia planów awaryjnych.
• DAN — Fatality and Injury Monitoring Program, 2 listopada 2026 r.

Zdjęcie wyróżniające: Laya Clode / Unsplash; fotografia ilustracyjna pokazująca kontrolę bezpieczeństwa przed nurkowaniem, nie przedstawia zespołu DAN ani publikacji HIRA.