PADI aktualizuje EFR: RKO niemowląt i zagrożenie IPE

19 października 2026 r. PADI opublikowało komunikat o dwóch aktualizacjach ważnych dla instruktorów Emergency First Response (EFR). Pierwsza dotyczy techniki uciskania klatki piersiowej podczas resuscytacji niemowląt. Druga przypomina o zanurzeniowym obrzęku płuc (IPE) – stanie nagłym, który może rozwinąć się u nurka także podczas pozornie rutynowego zanurzenia.

Co dokładnie ogłosiło PADI?

W komunikacie PADI Pros nie opisano nowego kursu ani nowej specjalizacji. Organizacja wskazuje, że instruktorzy EFR mają już uwzględniać zmiany wynikające z aktualnych wytycznych resuscytacji. Zapowiada również odpowiednie modyfikacje materiałów szkoleniowych dla instruktorów i kursantów. Osobny blok komunikatu poświęcono rozpoznawaniu i reagowaniu na zanurzeniowy obrzęk płuc.

Jest to istotne dla ośrodków szkoleniowych: prowadzący nie powinni polegać wyłącznie na starszych ilustracjach czy schematach z podręczników, jeśli organizacja szkoleniowa opublikowała nowsze wytyczne. Warto przekazać komunikat całej kadrze EFR, Rescue Diver i Divemaster oraz ująć go w najbliższym szkoleniu wewnętrznym.

RKO u niemowląt: technika dwóch kciuków

PADI wskazuje jako preferowaną technikę uciskania klatki piersiowej niemowlęcia do ukończenia pierwszego roku życia sposób polegający na objęciu klatki piersiowej obiema dłońmi i uciskaniu mostka dwoma kciukami. Zmiana ma zastąpić rozpowszechnione w starszych materiałach uciskanie dwoma palcami.

Ważne jest precyzyjne rozróżnienie między komunikatem konkretnej organizacji szkoleniowej a innymi aktualnymi wytycznymi. American Heart Association i American Academy of Pediatrics w zaleceniach na 2025 r. dopuszczają u niemowląt zarówno metodę dwóch kciuków obejmujących klatkę piersiową, jak i uciskanie nasadą jednej dłoni, zwłaszcza gdy ratownik nie jest w stanie objąć małej klatki piersiowej. Nie należy zatem przedstawiać jednej techniki jako jedynej dopuszczalnej we wszystkich systemach ratownictwa.

W praktyce instruktorzy EFR powinni zaktualizować demonstracje i ocenę ćwiczeń zgodnie z obowiązującymi materiałami swojej organizacji. Ten komunikat ma charakter informacyjny; nie zastępuje treningu praktycznego pod nadzorem wykwalifikowanego instruktora ani pełnego algorytmu resuscytacji.

IPE: duszność pod wodą nie zawsze oznacza problem z automatem

Zanurzeniowy obrzęk płuc, po angielsku Immersion Pulmonary Edema (IPE), powstaje, gdy płyn przemieszcza się do pęcherzyków płucnych, zakłócając wymianę gazową. Zanurzenie prowadzi do przemieszczania krwi w kierunku klatki piersiowej; u podatnych osób w określonych warunkach może to sprzyjać rozwojowi obrzęku. DAN zwraca uwagę, że problem może dotknąć również osoby bez rozpoznanej wcześniej poważnej choroby.

Objawami alarmowymi są nieoczekiwana duszność i wyraźnie zwiększony wysiłek oddechowy, kaszel, osłabienie oraz niekiedy pienista, różowa albo podbarwiona krwią plwocina. Objawy mogą pojawić się podczas nurkowania, w trakcie wynurzania albo na powierzchni. Nie da się rozpoznać przyczyny samej duszności wyłącznie na podstawie zachowania nurka – podobne sygnały występują także w innych nagłych stanach medycznych.

Na ryzyko mogą wpływać między innymi zimno, duży wysiłek, wzrost oporu oddechowego, choroby układu krążenia i nadciśnienie tętnicze. PADI wymienia też nadmierne nawodnienie jako jeden z potencjalnych czynników. Nie oznacza to, że nurek powinien celowo się odwadniać – odpowiednie nawodnienie pozostaje elementem rozsądnego planowania nurkowania.

Jak reagować na podejrzenie IPE?

Najważniejsza zasada to potraktować nagłą lub narastającą duszność jako sygnał do przerwania nurkowania i rozpoczęcia bezpiecznego wynurzania z pomocą partnera, zgodnie z przeszkoleniem i sytuacją. Nie należy czekać na pojawienie się charakterystycznej pienistej plwociny ani zakładać, że problem sam ustąpi po zmianie automatu.

Po dotarciu na powierzchnię trzeba pomóc poszkodowanemu wydostać się z wody, wezwać pomoc medyczną i – jeśli obecny jest przeszkolony ratownik oraz właściwy sprzęt – rozpocząć podawanie tlenu zgodnie z procedurami pierwszej pomocy. Przytomnemu poszkodowanemu może być wygodniej oddychać w pozycji siedzącej. Nawet ustąpienie objawów po wyjściu z wody nie zwalnia z konieczności oceny lekarskiej. Do ponownego nurkowania nie należy wracać bez zgody lekarza.

W polskich warunkach należy uruchomić odpowiednie służby ratownicze (np. 112), przekazując informacje o nurkowaniu, czasie pojawienia się dolegliwości i aktualnym stanie osoby. Niniejszy artykuł nie jest instrukcją samodzielnego leczenia ani podstawą do rozstrzygnięcia, czy przyczyną objawów było IPE, choroba dekompresyjna czy inne zdarzenie.

Co powinna zrobić kadra centrum nurkowego?

Praktyczny przegląd można zacząć od dwóch pytań: czy prowadzący aktualne zajęcia EFR znają komunikat PADI oraz czy zapasy tlenu i plan ratowniczy są gotowe do użycia podczas każdego szkolenia na wodach otwartych? Warto też przećwiczyć komunikację pomiędzy instruktorem w wodzie, osobą na łodzi lub brzegu i zespołem ratowniczym.

W kontekście zmian szkoleniowych warto przeczytać nasz wcześniejszy materiał o aktualizacjach materiałów PADI IDC na 2026 rok. Znaczenie kontroli procedur, kompetencji i gotowości organizacyjnej pokazuje również relacja o śmiertelnych zdarzeniach podczas nurkowań wprowadzających na Tioman. To różne zagadnienia, ale łączy je jedna zasada: bezpieczeństwo wymaga nie tylko wiedzy, lecz także bieżących procedur i przygotowanego zespołu.

Wnioski dla polskich nurków i instruktorów

Aktualizacja PADI dotyczy dwóch odrębnych obszarów: techniki ucisków u niemowląt na szkoleniach EFR oraz świadomości zagrożenia IPE podczas aktywności w wodzie. Pierwszy wymaga aktualizacji demonstracji szkoleniowych, drugi – rozpoznawania objawów alarmowych i przygotowanego planu reagowania. Dla uczestników wyjazdów nurkowych to dobra okazja, by przed kolejnym rejsem zapytać organizatora o dostęp do tlenu ratunkowego, zasady alarmowania pomocy i możliwości ewakuacji.

Źródła

• PADI Pros, „Uaktualnienia EFR na rok 2026” – oficjalny komunikat z 19 października 2026 r.
• American Heart Association / American Academy of Pediatrics, Pediatric Basic Life Support 2025 – wytyczne dotyczące technik ucisku klatki piersiowej niemowlęcia.
• Divers Alert Network, „Immersion Pulmonary Edema” – charakterystyka objawów i czynników ryzyka.
• DAN Europe / Alert Diver, „Zanurzeniowy obrzęk płuc” – omówienie zagrożenia w języku polskim.

Zdjęcie wyróżniające: Janesca / Unsplash (licencja Unsplash).