Nurkowanie.com.pl

Ucho i zatoki: wyrównywanie ciśnienia

Fizjologia i dekompresja · Temat 9 z 19

Ucho i zatoki: wyrównywanie ciśnienia

Spis tematów
  1. 1Układ krążenia i transport gazów
  2. 2Wentylacja, wymiana gazowa i przestrzeń martwa
  3. 3Co zmienia samo zanurzenie
  4. 4Gęstość gazu i zatrzymanie CO₂
  5. 5Niedotlenienie i bezdech
  6. 6Tlen: korzyść i toksyczność
  7. 7Narkoza i tlenek węgla
  8. 8Wychłodzenie, przegrzanie i sprawność
  9. 9Ucho i zatoki: wyrównywanie ciśnienia
  10. 10Maska, skafander i blokada podczas wynurzania
  11. 11Uraz ciśnieniowy płuc i zator gazowy
  12. 12Obrzęk płuc związany z zanurzeniem
  13. 13Pobieranie i oddawanie gazów obojętnych
  14. 14Przedziały tkankowe, półczasy i modele
  15. 15Limit bezdekompresyjny i komputer
  16. 16Wynurzanie, przystanek bezpieczeństwa i dekompresja
  17. 17DCS i rozpoznawanie problemu
  18. 18Pierwsze działania przy podejrzeniu wypadku
  19. 19Nurkowania powtórzeniowe, lot i wysokość
  20. ✓Sprawdź się

Okienka ucha środkowego i wewnętrznego

Ucho środkowe i wewnętrzne rozdzielają m.in. okienko owalne i okrągłe. Nadmierna różnica ciśnień może uszkodzić te delikatne struktury. Nagłe pogorszenie słuchu lub silne zawroty głowy po nurkowaniu wymagają pilnej oceny medycznej; nie należy próbować ich usuwać forsownym wyrównywaniem ciśnienia.

Uzupełnienie: DAN — Ear Injuries.

Okienka ucha środkowego i wewnętrznego
Okienka ucha środkowego i wewnętrznego
Źródło: Encyklopedia nurkowania rekreacyjnego, RV_fizjologia.pdf, s. 40. Schemat poglądowy.

Ucho środkowe jest przestrzenią gazową połączoną z gardłem przez trąbkę słuchową. Podczas zanurzania ciśnienie otoczenia rośnie, więc potrzebny jest dopływ gazu do tej przestrzeni. Niedrożność, stan zapalny lub zbyt późne wyrównywanie mogą prowadzić do różnicy ciśnień i uszkodzenia tkanek. Zatoki także wymagają drożnych połączeń z drogami oddechowymi.

Budowa ucha
Budowa ucha
Źródło: Encyklopedia nurkowania rekreacyjnego, RV_fizjologia.pdf, s. 34. Schemat poglądowy.

Wyrównuj wcześnie i delikatnie, zgodnie z wyuczoną techniką. Przy bólu zatrzymaj zanurzanie; jeśli nie można odzyskać komfortu i wyrównać ciśnienia, zakończ nurkowanie. Nie forsuj manewru i nie nurkuj z zatkaniem związanym z infekcją. Ból, zawroty głowy, szum lub pogorszenie słuchu po nurkowaniu wymagają oceny przed powrotem do wody. DAN: urazy ciśnieniowe ucha.

Ucho i zatoki mają różne połączenia

Trąbka słuchowa łączy ucho środkowe z gardłem, a zatoki mają ujścia do jamy nosowej. Na obu planszach ważna jest drożna droga wyrównania ciśnienia. Jej brak wymaga przerwania zanurzania, a nie zwiększania siły manewru.

Zatoki przynosowe i drożność ich ujść
Zatoki przynosowe i drożność ich ujść
Źródło: Encyklopedia nurkowania rekreacyjnego, RV_fizjologia.pdf, s. 35, 42. Schemat poglądowy.

Kierunek różnicy ciśnień

Przy zanurzaniu ciśnienie zewnętrzne rośnie, a przy wynurzaniu spada. Jeśli gaz nie może przepłynąć odpowiednią drogą, błona bębenkowa może zostać obciążona w przeciwnych kierunkach. Schemat nie pozwala ustalić rodzaju urazu na podstawie samego bólu. DAN — urazy ucha.

Ucho przy niewyrównanym ciśnieniu podczas zanurzania i wynurzania
Ucho przy niewyrównanym ciśnieniu podczas zanurzania i wynurzania
Źródło: Encyklopedia nurkowania rekreacyjnego, RV_fizjologia.pdf, s. 38, 39. Schemat poglądowy.

Trzy części ucha pełnią różne funkcje

Przewód słuchowy zewnętrzny kończy się błoną bębenkową. Za nią leży ucho środkowe, którego przestrzeń gazowa łączy się z nosogardłem przez trąbkę słuchową. Jeszcze głębiej znajduje się ucho wewnętrzne, odpowiedzialne za słuch i równowagę. Woda w zewnętrznym przewodzie nie wyrównuje ciśnienia w uchu środkowym: oddziela je błona bębenkowa.

Na rysunku anatomicznym warto prześledzić drogę gazu przez trąbkę słuchową, a następnie drogę drgań przez kosteczki słuchowe. Są to różne zadania różnych struktur. Ta sama ilustracja wyjaśnia, dlaczego ból, niedosłuch i zaburzenia równowagi nie muszą oznaczać identycznego urazu. Rozpoznanie wymaga badania, szczególnie gdy objawy utrzymują się po nurkowaniu.

Moment wyrównywania ma znaczenie

Wraz z zanurzaniem narastająca różnica ciśnień odkształca błonę bębenkową i utrudnia otwieranie trąbki słuchowej. Dlatego wyrównywanie powinno być łagodne i rozpoczęte, zanim pojawi się ból. Forsowanie manewru przy niedrożnym połączeniu zwiększa ryzyko urazu; nie jest skuteczną strategią nadrabiania zbyt szybkiego zejścia. DAN: uszy a nurkowanie.

Podczas wynurzania gaz musi móc opuścić ucho środkowe. Asymetria ciśnień między uszami może zakłócać odczucie równowagi i orientację. Nie należy utożsamiać każdego zawrotu głowy z narkozą ani próbować samodzielnie rozstrzygać przyczyny pod wodą. Nagłe pogorszenie słuchu lub zawroty po nurkowaniu wymagają pilnej oceny medycznej. Powrót do nurkowania zależy od rozpoznania i wygojenia, nie od zaplanowanej daty kolejnego wyjazdu.

Źródła rozdziału