Prądy, pływy i upwelling
Środowisko wodne i ekologia · Temat 8 z 15
Prądy, pływy i upwelling
Regionalne różnice rytmu pływów
Wybrzeża nie mają jednego wspólnego rytmu pływów. Na zachodzie USA częste są pływy mieszane, na wschodzie półdobowe, a w części Zatoki Meksykańskiej dobowe. Mapa pokazuje ogólny wzorzec; warunki konkretnego miejsca należy sprawdzać w lokalnych prognozach.
Uzupełnienie: NOAA — rytmy pływów.
Źródło: Encyklopedia nurkowania rekreacyjnego, RII_ekologia_oceanu.pdf, s. 42. Schemat poglądowy.
Prądy mogą wynikać z wiatru, różnic gęstości, pływów oraz ukształtowania akwenu. Pływy są okresowymi zmianami poziomu morza związanymi przede wszystkim z oddziaływaniem Księżyca i Słońca. Różnica poziomów wymusza przepływ, szczególnie w cieśninach i przy ujściach. Moment wysokiej wody nie musi pokrywać się z lokalnym zatrzymaniem prądu.
Upwelling wynosi głębszą wodę ku powierzchni. Może dostarczać składników odżywczych i wspierać wysoką produktywność, ale zmienia też temperaturę i warunki nurkowania. Prąd odpływowy w strefie przyboju stanowi odrębne zjawisko: odprowadza wodę od brzegu w skoncentrowanym strumieniu. Aktualne prognozy i wiedza lokalna są ważniejsze od założenia, że akwen zachowa się jak podczas poprzedniej wizyty.
Źródło: Encyklopedia nurkowania rekreacyjnego, RII_ekologia_oceanu.pdf, s. 31. Schemat poglądowy.
Wielkie wiry oceaniczne a lokalny prąd
Mapa przedstawia pięć głównych wirów subtropikalnych. Pokazuje cyrkulację w skali basenów oceanicznych, nie ruch wody przy konkretnym wejściu nurkowym. Porównaj ją z układem wiatrów i omówieniem cyrkulacji przez NOAA.
Źródło: Encyklopedia nurkowania rekreacyjnego, RII_ekologia_oceanu.pdf, s. 32, 33. Schemat poglądowy.
Wykres poziomu wody nie jest wykresem prędkości
Na przebiegach pływu porównaj liczbę i wysokość kolejnych kulminacji. Wykres opisuje poziom morza w czasie. Nie wyznacza automatycznie chwili najsłabszego prądu w cieśninie, ujściu ani na konkretnym stanowisku.
Źródło: Encyklopedia nurkowania rekreacyjnego, RII_ekologia_oceanu.pdf, s. 41. Schemat poglądowy.
Źródło: Encyklopedia nurkowania rekreacyjnego, RII_ekologia_oceanu.pdf, s. 52. Schemat poglądowy.
Faza Księżyca a amplituda pływu
W pobliżu nowiu i pełni oddziaływania pływowe Słońca i Księżyca sprzyjają większej różnicy między wodą wysoką i niską. Są to pływy syzygijne. W pobliżu pierwszej i ostatniej kwadry różnica jest zwykle mniejsza; mówimy o pływach kwadraturowych. Angielskie określenie spring tide nie oznacza pływu występującego wyłącznie wiosną.
Lokalny przebieg zależy jednak od kształtu wybrzeża, głębokości, cieśnin i zatok. Maksymalny poziom wody oraz moment najmniejszego prądu nie muszą przypadać jednocześnie. Z samej godziny przypływu nie można wywnioskować bezpiecznego okna do nurkowania w kanale. Potrzebne są właściwe dla miejsca dane o prądach i aktualna ocena warunków.
Dlaczego woda przyspiesza i zmienia kierunek
Przepływ przez przewężenie może być znacznie szybszy niż w sąsiedniej otwartej wodzie. Za przeszkodami powstają zawirowania, a przy ścianach i ukształtowaniu dna również składowe pionowe. Obserwowanie jednej spokojnej zatoczki nie opisuje więc całej planowanej trasy. Prąd przy powierzchni może różnić się od prądu na głębokości.
Upwelling przynosi ku powierzchni wodę z głębszych warstw, często chłodniejszą i bogatą w składniki odżywcze. Może wspierać produktywność biologiczną, ale zmienia też temperaturę i warunki obserwacji. Dla nurka użyteczne jest łączenie informacji: prognozy wiatru, stanu morza, danych pływowych i lokalnego omówienia miejsca. Żaden z tych elementów samodzielnie nie daje pełnego obrazu ruchu wody.