SS United States: w listopadzie powstanie rekordowy sztuczny wrak

Jeden z najsłynniejszych transatlantyków świata ma rozpocząć zupełnie nowy rozdział — pod wodą. Władze hrabstwa Okaloosa na Florydzie planują zatopić 302-metrowy liniowiec SS United States w Zatoce Meksykańskiej w drugim tygodniu listopada 2026 r. Po realizacji przedsięwzięcia statek ma stać się największym sztucznym wrakiem stworzonym celowo jako rafa. Termin nie jest jednak ostateczny: zależy m.in. od pogody i przebiegu operacji.

Co dokładnie ogłoszono?

Oficjalny serwis turystyczny Destin–Fort Walton Beach, powołując się na władze hrabstwa Okaloosa, wskazuje drugi tydzień listopada 2026 r. jako okno planowanego zatopienia. Miejsce operacji ma znajdować się około 22 mil morskich (około 41 km) na południowy zachód od Destin–Fort Walton Beach. Data dzienna, przebieg holowania i ewentualne ograniczenia dla ruchu jednostek pływających nie zostały jeszcze ogłoszone.

O nowym terminie informowały w październiku także SS United States Conservancy oraz branżowy magazyn DIVE. Ważne jest rozróżnienie między zapowiedzią zatopienia a jego wykonaniem: na 25 października statek nie jest jeszcze podwodnym miejscem nurkowym. Nie należy planować nurkowania na podstawie samej zapowiedzi.

Dlaczego ten wrak będzie wyjątkowy?

SS United States ma około 302 m długości i jest ikoną powojennej żeglugi pasażerskiej. W 1952 r., podczas dziewiczego rejsu przez Atlantyk, zdobył prestiżową Błękitną Wstęgę, zapisując się w historii wyjątkową prędkością. Liniowiec zakończył regularną służbę w 1969 r., a kolejne dekady spędził bez pasażerów.

Po zatopieniu ma przewyższyć rozmiarami lotniskowiec USS Oriskany, umieszczony w Zatoce Meksykańskiej w 2006 r. jako sztuczna rafa. Projekt łączy zatem historię morską, turystykę nurkową i tworzenie nowego podwodnego siedliska. Samo powstanie sztucznej rafy nie oznacza jednak automatycznie jej korzyści przyrodniczych w każdym zakresie: rzeczywiste skutki zależą od warunków lokalnych, materiałów i monitoringu.

Jak przygotowano statek do zatopienia?

Liniowiec przebywa od marca 2025 r. w Mobile w stanie Alabama, gdzie usuwano wyposażenie i potencjalnie niebezpieczne materiały. Według relacji DIVE opróżniono i oczyszczono 128 zbiorników paliwowych i smarnych, pobierano próbki pod kątem zanieczyszczeń oraz usuwano elementy wymagające zabezpieczenia. Weryfikowano również dno w przewidzianym rejonie zatopienia.

W planach jest kontrolowane zalanie kadłuba, bez użycia materiałów wybuchowych, tak by liniowiec osiadł możliwie pionowo. Część elementów, w tym charakterystyczne kominy, zachowano z myślą o ekspozycji muzealnej. Muzeum powstające we współpracy z SS United States Conservancy ma opowiadać o historycznej roli statku, niezależnie od jego podwodnej przyszłości.

Na jakiej głębokości będzie można nurkować?

Według podawanych obecnie założeń dno w miejscu zatopienia znajduje się na głębokości około 55 m, a najwyższe dostępne części wraku mają znaleźć się na głębokości około 17–18 m. To nie znaczy, że cały obiekt będzie dostępny dla każdego nurka z podstawowym certyfikatem. Niskie partie, przestrzenie zamknięte, głębokość, prądy oraz znaczna odległość od brzegu wymagają osobnej oceny ryzyka i odpowiednich kwalifikacji.

Przy tak dużej konstrukcji szczególnie ważne będzie wcześniejsze poznanie układu pokładów oraz ograniczeń dostępu. Warto przypomnieć zasady czytania planu wraku przed nurkowaniem, a także to, dlaczego pierwsze nurkowania wrakowe powinny odbywać się bez penetracji. Otwory przygotowane dla przepływu wody lub życia morskiego nie są automatycznie bezpiecznymi drogami wejścia dla nurków.

Co to oznacza dla nurków z Polski?

Jeżeli projekt przebiegnie zgodnie z planem, okolice Destin mogą zyskać wrak o skali niespotykanej w rekreacyjnej turystyce nurkowej. Nie należy jednak jeszcze rezerwować nurkowań na konkretne daty w listopadzie. Najpierw musi dojść do zatopienia, ustabilizowania obiektu, oceny jego stanu i ogłoszenia zasad udostępniania. Równie istotna będzie organizacja długich rejsów na miejsce — o tych kwestiach piszemy szerzej w poradniku nurkowania wrakowego z łodzi.

Przed wyjazdem należy sprawdzić aktualne komunikaty hrabstwa Okaloosa i lokalnych operatorów, głębokości faktycznie udostępnianych fragmentów, warunki ubezpieczenia, dostępność pomocy ratowniczej oraz wymagania dotyczące doświadczenia. Najwyższy pokład na około 18 m nie czyni całego 302-metrowego wraku nurkowaniem łatwym.

Co jeszcze pozostaje niewiadomą?

Na 25 października nie ogłoszono ostatecznego dnia zatopienia ani szczegółów pierwszych komercyjnych nurkowań. Nie wiadomo też, jakie sektory wraku zostaną początkowo dopuszczone do eksploracji. Dalsze informacje mają zostać opublikowane przez organizatorów, w tym zapowiadane szczegóły transmisji operacji. Dlatego wszelkie obietnice gotowych wypraw należy dziś traktować ostrożnie.

Najważniejszy wniosek: SS United States ma szansę stać się wyjątkową atrakcją dla nurków wrakowych, ale na razie jest to zaplanowane przedsięwzięcie, a nie ukończone i udostępnione miejsce nurkowe.

Źródła

• Destin–Fort Walton Beach — oficjalny komunikat o planowanym terminie i miejscu zatopienia (dostęp: 24.10.2026).
• SS United States Conservancy — aktualizacja projektu (październik 2026).
• DIVE Magazine — przygotowania techniczne i parametry planowanej rafy (22.10.2026).
• Okaloosa County — oficjalne pytania i odpowiedzi o projekcie (dostęp: 24.10.2026).

Zdjęcie wyróżniające: SS United States w Filadelfii, 19 lutego 2025 r.; autor WSRower, Wikimedia Commons, licencja CC0 1.0. Strona pliku i licencja. Fotografia archiwalna, nie pokazuje aktualnego przygotowania do zatopienia.