Raport BSAC 2025: czego uczą nas incydenty nurkowe?

2 listopada 2026 r. brytyjska organizacja BSAC przedstawi podczas bezpłatnego webinaru najważniejsze wnioski z raportu o incydentach nurkowych w 2025 roku. Spotkanie jest otwarte także dla nurków wyszkolonych w innych organizacjach. Dla polskich klubów, instruktorów i nurków rekreacyjnych to okazja, by przyjrzeć się nie pojedynczej dramatycznej historii, ale mechanizmom, które prowadzą do niebezpiecznych sytuacji — również tych zakończonych szczęśliwie.

Warto od razu oddzielić fakt od prognozy: BSAC zapowiedziało prezentację danych, ale nie należy jeszcze przypisywać raportowi konkretnych statystyk, trendów czy przyczyn wypadków z 2025 r. Te będą przedmiotem omówienia podczas spotkania. Już dziś wiemy natomiast, jakie pytania warto zadać, jak interpretować raporty zdarzeń i jakie działania prewencyjne mają podstawy w badaniach Divers Alert Network (DAN).

Raport BSAC 2025: kiedy odbędzie się webinar i dla kogo?

British Sub-Aqua Club (BSAC) zaprosiło nurków na poniedziałek 2 listopada 2026 r. o 19:00 czasu brytyjskiego, czyli o 20:00 w Polsce. Gospodarzem prezentacji będzie Jim Watson, odpowiedzialny w BSAC za bezpieczeństwo i rozwój. Organizator zapowiada omówienie zgłoszeń z okresu od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r., ich powtarzających się cech oraz praktycznych wniosków dla osób nurkujących i prowadzących szkolenia.

Webinar jest bezpłatny i otwarty, bez wymogu członkostwa w BSAC. Zapisy odbywają się przez oficjalną stronę zapowiedzi BSAC, skąd prowadzi odnośnik do rejestracji. Jest to spotkanie zapowiadające wnioski z raportu, a nie kurs ratowniczy ani potwierdzenie nowych standardów szkoleniowych.

Co trafia do brytyjskiej bazy wypadków i incydentów?

BSAC zbiera informacje nie tylko o zdarzeniach z udziałem swoich członków. W analizie uwzględnia incydenty nurkowe zgłoszone z terenu Wielkiej Brytanii niezależnie od organizacji szkoleniowej, a także przypadki dotyczące członków BSAC nurkujących za granicą. Informacje pochodzą między innymi od samych nurków, służb ratowniczych oraz instytucji zajmujących się bezpieczeństwem i medycyną nurkową.

Ważną częścią systemu są near misses, czyli sytuacje, w których doszło do niebezpiecznego błędu, awarii lub zagrożenia, lecz nie nastąpił poważny wypadek. Przykłady? Niesprawny inflator wykryty przed zanurzeniem, chwilowa utrata kontaktu z partnerem w mętnej wodzie, pomylenie konfiguracji sprzętu lub zbyt późne rozpoznanie silnego prądu. Nie oznacza to, że takie przykłady są wynikami raportu BSAC za 2025 r.; pokazują raczej rodzaje zdarzeń, o których warto rozmawiać po nurkowaniu.

To podejście pozwala wyciągać lekcje również z dni, gdy nikt nie potrzebował pomocy. Znacznie lepiej skorygować procedurę po ostrzeżeniu niż czekać na poważne obrażenia.

Dlaczego dane z raportu trzeba interpretować ostrożnie?

Raporty oparte na dobrowolnych zgłoszeniach mają istotną wartość, ale nie są automatycznie pełnym rejestrem wszystkich zdarzeń. Część problemów w ogóle nie trafia do bazy. Zmieniają się też liczba nurkujących, intensywność aktywności oraz skłonność do informowania o incydentach. Sam wzrost liczby zgłoszeń nie musi więc oznaczać wzrostu ryzyka przypadającego na jedno nurkowanie.

Przy analizie danych trzeba odróżnić liczbę przypadków od częstości przypadków względem ekspozycji, czyli na przykład liczby wykonanych nurkowań. Ważne są też kategorie zdarzeń, sposób gromadzenia danych i ewentualne luki. Brytyjskie warunki — zimna woda, ruch statków, prądy, nurkowanie klubowe — częściowo przypominają sytuacje znane z Polski, ale nie są statystyczną kopią polskiego rynku nurkowego.

Co już potwierdzają badania DAN: znaczenie kontroli przed nurkowaniem

Praktycznym punktem odniesienia są badania DAN nad listami kontrolnymi przed wejściem do wody. W badaniu z randomizacją sprawdzano, czy stosowanie listy przygotowawczej ogranicza pomyłki i niebezpieczne sytuacje. DAN wskazuje, że listy kontrolne przed nurkowaniem mogą zwiększać bezpieczeństwo i zaleca ich wykorzystywanie.

To nie jest jedynie kwestia formalności. W nurkowaniu pojawiają się elementy powtarzalne: kontrola sprzętu, weryfikacja gazu i dostępności źródła zapasowego, rozmowa o planie nurkowania, sygnałach, granicach głębokości i czasie powrotu. Listę najlepiej traktować jak narzędzie redukcji ryzyka, a nie zestaw punktów odhaczanych bez sprawdzenia działania sprzętu.

W opublikowanej przez DAN analizie jednego zdarzenia nurek tuż przed wejściem do wody zauważył niesprawne napełnianie BCD; problem wynikał z połączenia elementów nowego wyposażenia. Taka usterka mogłaby zostać zauważona jeszcze na brzegu podczas właściwej kontroli partnerskiej. To przykład sensu prostego sprawdzenia działania sprzętu, a nie dowód, że każdą awarię da się wyeliminować.

Warto wrócić do naszego poradnika o tym, co powinien obejmować briefing przed nurkowaniem. Szczególnie przed nurkowaniem w nowym miejscu trzeba jednoznacznie omówić kierunek trasy, sygnały powrotu, postępowanie po zgubieniu partnera i warunki zakończenia nurkowania.

Pięć nawyków, które warto sprawdzić w polskiej bazie nurkowej

Po pierwsze — kontrola partnerska. Nie zwalnia z niej doświadczenie ani fakt, że sprzęt był używany poprzedniego dnia. Każda zmiana konfiguracji, serwis, nowa butla lub wymiana automatu to powód do dodatkowej uwagi.

Po drugie — plan dopasowany do konkretnego akwenu. W polskim jeziorze znaczenie mają termoklina, zmienna widoczność, głębokość i łatwość orientacji. Na morzu lub podczas safari dochodzą prąd, stan powierzchni i plan kontaktu z łodzią. Sposoby postępowania opisujemy również w poradniku jak uniknąć utraty kontaktu z łodzią nurkową.

Po trzecie — jasne zasady przerwania nurkowania. Złe samopoczucie, awaria, pogarszające się warunki czy brak komfortu partnera są wystarczającym powodem, by zmienić plan. Presja czasu lub opłaconego wyjazdu nie jest argumentem za podjęciem nieakceptowalnego ryzyka.

Po czwarte — realny plan pomocy. Przed nurkowaniem zespół powinien wiedzieć, jak wezwać lokalne służby, kto dysponuje sprzętem pierwszej pomocy i tlenem ratunkowym oraz kto koordynuje działania na powierzchni. Takiego planu nie zastępuje samo posiadanie numeru telefonu do centrum hiperbarycznego. Materiały przekrojowe znajdziesz w naszym przewodniku po bezpieczeństwie nurkowania.

Po piąte — omówienie problemów po nurkowaniu. Warto poświęcić kilka minut na spokojne ustalenie, co poszło inaczej niż zakładano i jak zmienić procedurę na następny raz. Bez publicznego zawstydzania i pochopnego wskazywania winnych łatwiej uzyskać dokładną informację.

Jak zgłosić „prawie wypadek” i dlaczego warto to zrobić?

DAN przyjmuje dobrowolne zgłoszenia w swoim systemie badawczym, obejmującym także zdarzenia bez obrażeń. Raporty mogą być anonimizowane i służyć do rozpoznawania wzorców zagrożeń. Formularz badawczy DAN nie służy do uzyskania pilnej pomocy medycznej ani do zgłaszania roszczeń ubezpieczeniowych. W sytuacji zagrożenia życia najpierw uruchamia się lokalny system ratownictwa.

Rzetelne zgłoszenie powinno oddzielać obserwacje od interpretacji: gdzie i kiedy doszło do sytuacji, jakie panowały warunki, jak wyglądał plan nurkowania, jaka była konfiguracja sprzętu, co faktycznie zaobserwowano i jak zareagował zespół. Im mniej domysłów, tym większa wartość edukacyjna opisu. W Polsce można prowadzić także wewnętrzny rejestr incydentów w klubie lub centrum nurkowym, pamiętając o ochronie danych osobowych i obowiązujących procedurach.

Wnioski dla instruktorów i nurków: nie czekaj na kolejny wypadek

Zapowiedziany webinar BSAC jest dobrym pretekstem, by na zajęciach klubowych czy odprawie instruktorskiej przeprowadzić prostą analizę: jakie sytuacje w ostatnich miesiącach zaskoczyły zespół, które decyzje były podejmowane pod presją, kiedy partnerzy zgubili się z pola widzenia i czy uczestnicy wiedzieli, jak wezwać pomoc.

Nie chodzi o przenoszenie bez zmian zagranicznych procedur do Polski, lecz o uczenie się na podstawie sprawdzonych opisów zdarzeń. Warto wrócić do fundamentów bezpiecznego szkolenia nurkowego także po uzyskaniu kolejnych certyfikatów: dobre nawyki pozostają przydatne na każdym etapie rozwoju nurka.

Najważniejsze pytanie po publikacji wyników BSAC nie będzie brzmiało: „ile wypadków było w 2025 roku?”, lecz: „co konkretnie zmienimy podczas następnego nurkowania?”. Liczby mają sens dopiero wtedy, gdy prowadzą do lepszej organizacji, przygotowania i decyzji podejmowanych pod wodą i na powierzchni.

Źródła

• British Sub-Aqua Club — Learning from every dive: BSAC Diving Incident Report 2025 webinar, 19 października 2026.
• Divers Alert Network — Predive Checklists Increase Diving Safety, opracowanie badania ukończonego w 2014 r.
• Divers Alert Network — Report an Incident, zasady zgłaszania zdarzeń i near misses.
• Divers Alert Network — You Should Still Do Buddy Checks, opis incydentu dotyczącego kontroli sprzętu.
• DeeperBlue — Diving News, zapowiedź webinaru BSAC z 21 października 2026 r.