Aktualności
DEEP przetestował system nurkowania saturacyjnego. Co dalej?
Sześciu zawodowych nurków przeszło dwutygodniową próbę nowego systemu szkoleniowego DEEP w południowo-zachodniej Anglii. Podczas testów przeprowadzonych przez Boskalis Subsea Services uczestnicy przebywali pod ciśnieniem odpowiadającym głębokości 50 metrów, wykonali nurkowanie z zamkniętego dzwonu na 60 metrów i zakończyli ekspozycję 53-godzinną dekompresją. Informację podała firma DEEP 18 listopada 2026 roku. Nie chodzi o nowy rekord głębokości, lecz o ważny etap przygotowania infrastruktury, która ma szkolić specjalistów pracujących pod wodą przez wiele dni.
Co odróżnia takie nurkowanie od nurkowania technicznego z butlami? Dlaczego dekompresja trwała ponad dwie doby? I czy polski instruktor lub nurek techniczny może zapisać się na podobny kurs? Odpowiadamy na podstawie komunikatu operatora, wymagań brytyjskiego HSE i materiałów Divers Alert Network (DAN).
Co dokładnie wydarzyło się podczas testów DEEP?
DEEP Campus znajduje się przy osłoniętym zbiorniku po dawnym kamieniołomie w południowo-zachodniej Anglii. Według operatora akwen osiąga około 80 metrów głębokości, dzięki czemu można ćwiczyć pracę z dzwonem nurkowym w kontrolowanym środowisku, bez konieczności wypływania na otwarte morze. Sama lokalizacja nie zmienia jednak charakteru szkolenia: jest ono przeznaczone do profesjonalnych prac podwodnych, a nie do turystyki nurkowej.
Najważniejsze potwierdzone parametry próby to: sześciu nurków, ekwiwalent głębokości przechowywania 50 m, nurkowanie do 60 m z użyciem zamkniętego dzwonu oraz pełna dekompresja trwająca 53 godziny. Dwutygodniowy program prowadziła firma Boskalis Subsea Services, posiadająca doświadczenie w realizowaniu projektów offshore. DEEP zapowiada jeszcze drobne poprawki w procedurach i wyposażeniu zgodnie z zaleceniami zespołu testowego.
To istotne rozróżnienie: zakończenie próby z udziałem ludzi nie oznacza, że system może być automatycznie wykorzystywany do dowolnej operacji na dowolnej głębokości. Komunikat potwierdza przygotowanie do konkretnego programu szkolenia, a nie uniwersalną zgodę na wszystkie zastosowania przemysłowe.
Na czym polega nurkowanie saturacyjne?
W klasycznym nurkowaniu rekreacyjnym nurek schodzi pod wodę, realizuje pojedynczy profil i wraca na powierzchnię. Przy kolejnych zejściach rośnie znaczenie planowania nasycania tkanek gazem obojętnym i przerw powierzchniowych. Nurkowanie saturacyjne działa inaczej: człowiek pozostaje przez dłuższy czas w komorze pod ciśnieniem zbliżonym do ciśnienia na planowanej głębokości pracy. Po osiągnięciu nasycenia tkanek dalszy pobyt przy niezmienionym ciśnieniu nie powoduje nieograniczonego wzrostu ilości rozpuszczonego gazu obojętnego.
W praktyce ekipa mieszka w komorach hiperbarycznych, a na stanowisko podwodne przemieszcza się szczelnym, zamkniętym dzwonem nurkowym (closed bell). Przejście z komory do dzwonu następuje bez powrotu do ciśnienia atmosferycznego, czyli metodą transfer under pressure (TUP). Po zakończeniu cyklu pracy przeprowadza się jedną długą, ściśle kontrolowaną dekompresję całego zespołu.
W profesjonalnych systemach nasyceniowych na większych głębokościach często stosuje się mieszanki helowo-tlenowe, na przykład heliox. Nie należy jednak z tego wnioskować, jaki dokładnie gaz stosowano w listopadowym teście: opublikowany komunikat DEEP nie podaje pełnej konfiguracji mieszanin, harmonogramu ekspozycji ani tabel dekompresyjnych. Są to dane techniczne zależne od procedur operatora.
Dlaczego dekompresja trwała aż 53 godziny?
Podczas próby organizmy nurków znajdowały się przez dłuższy czas pod podwyższonym ciśnieniem. Powrót bezpośrednio do ciśnienia atmosferycznego byłby niebezpieczny. Dekompresja musi umożliwić stopniową eliminację gazów obojętnych, z uwzględnieniem użytych mieszanin, czasu ekspozycji, profilu ciśnienia i procedur medyczno-operacyjnych.
53 godziny to czas podany dla tej konkretnej próby, a nie zasada, że każda saturacja na 50 metrach wymaga dokładnie tylu godzin. Nie można na tej podstawie opracować własnego profilu ani przenieść go do nurkowań z obiegiem otwartym lub rebreatherem. DAN opisuje nurkowanie saturacyjne jako odrębną dziedzinę, wymagającą złożonych systemów utrzymania życia, nadzoru i opieki medycznej. Kluczowa jest tu infrastruktura, nie tylko umiejętności podwodne uczestnika.
Osoby zainteresowane podstawami wymiany gazowej i modelami dekompresji mogą zacząć od naszego przewodnika po nurkowaniu technicznym. To przydatne wprowadzenie do różnic między nurkowaniem rekreacyjnym a bardziej złożonymi profilami, ale nie zastępuje zawodowych procedur saturacyjnych.
Zamknięty dzwon i komory: co musi umieć cały zespół?
Dzwon nie jest po prostu dużą kabiną, którą opuszcza się na linie. Stanowi część systemu utrzymującego ciągłość ciśnienia i dostawę gazów. W nurkowaniu offshore nurkowie pracują z wykorzystaniem przewodów zasilających i łączności, a personel powierzchniowy monitoruje pracę urządzeń, parametry mieszanin i warunki w komorach mieszkalnych. W razie awarii znaczenie mają procedury rezerwowe, komunikacja i możliwość bezpiecznego odzyskania nurka.
DEEP informuje, że jego ośrodek dysponuje komorą mieszkalną przeznaczoną dla dziewięciu osób oraz trzyosobowym dzwonem. Program szkoleniowy obejmuje obsługę dzwonu, układy podtrzymywania życia, transfer pod ciśnieniem i reagowanie na sytuacje awaryjne. Nie oznacza to, że wszyscy uczestnicy jednocześnie przebywają w dzwonie podczas każdego ćwiczenia.
Ryzyka nie są czysto teoretyczne. Organizacja IMCA opisywała m.in. incydent z niezabezpieczoną butlą awaryjną, która wypadła przez otwór dzwonu podczas przygotowań do operacji saturacyjnej. Nawet gdy nikt nie odniósł obrażeń, zdarzenie pokazuje wagę kontroli mocowania sprzętu, procedur przedoperacyjnych i pracy zespołowej.
Szkolenia od stycznia 2027 r. Kto może wziąć udział?
Zgodnie z komunikatem DEEP pierwsze kursy z wykorzystaniem systemu mają rozpocząć się w styczniu 2027 roku. Program trwa trzy tygodnie i jest przeznaczony przede wszystkim dla doświadczonych nurków zawodowych, którzy chcą przejść z pracy z zasilaniem z powierzchni (surface supplied) do operacji z zamkniętego dzwonu. Miejsca do marca 2027 r. są już przydzielone; operator przyjmuje zgłoszenia na terminy od kwietnia.
Na oficjalnej stronie szkolenia wymieniono m.in. wymagane kwalifikacje do nurkowania z zasilaniem z powierzchni do 50 metrów, odpowiedni okres doświadczenia, aktualne orzeczenie o zdolności do nurkowania zawodowego oraz potwierdzone umiejętności pierwszej pomocy. Szczegółowe kryteria praktyki zawodowej i uznawania uprawnień należy sprawdzić bezpośrednio u organizatora. W momencie przygotowywania artykułu cennik DEEP podawał 36 000 funtów z VAT; jest to cena orientacyjna z oferty operatora, która może się zmienić.
Brytyjski Health and Safety Executive (HSE) rozróżnia kategorie kwalifikacji zawodowych, m.in. SCUBA, Surface Supplied, Surface Supplied Top Up i Closed Bell. Ukończenie odpowiedniego szkolenia pozwala uzyskać kwalifikację zgodną z systemem HSE, lecz nie zwalnia pracodawcy z oceny faktycznych kompetencji, stanu zdrowia ani uprawnień wymaganych w miejscu realizacji prac.
Czy certyfikat PADI, SSI lub kurs tec wystarczą?
Nie. Nawet wysoki stopień w nurkowaniu rekreacyjnym, kwalifikacje instruktorskie czy doświadczenie z trimiksem i rebreatherem nie są automatycznie równoważne z uprawnieniami nurka zawodowego. Praca z dzwonu wiąże się z innymi urządzeniami, inną organizacją zespołu i regulacjami dotyczącymi nurkowania w celach zarobkowych. W brytyjskim systemie typowym etapem poprzedzającym szkolenie Closed Bell jest wcześniejsze doświadczenie w nurkowaniu z zasilaniem z powierzchni.
To ważna informacja dla polskich nurków rozważających karierę pod wodą. Ścieżka nurka PRO opisana na naszym portalu odnosi się przede wszystkim do zawodowego rozwoju w szkoleniu i prowadzeniu nurkowań rekreacyjnych. To inny rynek pracy niż przemysłowe operacje offshore. Przed inwestycją w kosztowne szkolenie warto zweryfikować uznawalność posiadanych uprawnień, wymogi medyczne, dokumentację praktyki oraz wymagania potencjalnego pracodawcy.
Co ten test oznacza dla branży i dla nurków w Polsce?
Najważniejsza konsekwencja jest związana z dostępnością miejsc szkoleniowych. Boskalis zwraca uwagę na ograniczoną liczbę obiektów zdolnych prowadzić pełne kursy saturacyjne. Utworzenie kolejnego ośrodka w Europie może w przyszłości ułatwić przygotowanie specjalistów do prac przy instalacjach energetycznych, podmorskich konstrukcjach i infrastrukturze offshore. Nie należy jednak automatycznie utożsamiać nowej infrastruktury ze wzrostem liczby ofert pracy czy gwarantowanymi zarobkami.
W polskim kontekście temat jest interesujący również ze względu na rozwój infrastruktury morskiej i projekty energetyczne na Bałtyku. To potencjalne obszary zastosowania specjalistycznych usług podwodnych, ale konkretna metoda prac zależy od głębokości, zadania, lokalnych przepisów oraz konkurencji technologii bezzałogowych, w tym ROV. Wiele działań inspekcyjnych może być realizowanych bez udziału człowieka pod wodą.
Jest też bardziej uniwersalna lekcja: profesjonalne nurkowanie opiera się na systemie zarządzania ryzykiem, w którym za bezpieczeństwo odpowiadają nie tylko sami nurkowie. Kompletne planowanie, monitorowanie sprzętu, redundantne środki podtrzymywania życia, gotowość na awarie i jasny podział odpowiedzialności pozostają równie ważne w nurkowaniu rekreacyjnym. Przypominamy te zasady również w naszym poradniku dotyczącym bezpieczeństwa nurkowania.
Co pozostaje niepotwierdzone?
Operator podał parametry próby oraz plan uruchomienia kursów, ale nie opublikował w przytoczonym komunikacie pełnego raportu niezależnej oceny systemu, danych fizjologicznych uczestników ani kompletnych procedur awaryjnych. Zapewnienie o gotowości do szkolenia pochodzi od DEEP oraz zespołu wykonującego testy; należy traktować je w tym zakresie jako deklarację organizatorów. Nie ma też podstaw, aby na podstawie tej próby ocenić bezpieczeństwo wszystkich przyszłych operacji głębinowych.
Wniosek: listopadowy test DEEP jest konkretnym i dobrze udokumentowanym krokiem w rozwoju infrastruktury szkoleniowej dla nurków zawodowych. Liczby — 50 m, 60 m i 53 godziny — robią wrażenie, ale ważniejsze od głębokości są wymagania operacyjne i szkoleniowe, które umożliwiają bezpieczne przeprowadzenie takiego przedsięwzięcia.
FAQ: nurkowanie saturacyjne
Czy nurek saturacyjny cały czas przebywa pod wodą?
Nie. Może mieszkać w komorze hiperbarycznej na powierzchni, utrzymywanej pod ciśnieniem odpowiadającym głębokości pracy. Na stanowisko podwodne przemieszcza się w zamkniętym dzwonie, zachowując ciągłość ciśnienia.
Dlaczego przy nurkowaniu saturacyjnym nie wykonuje się dekompresji po każdym zejściu?
Po osiągnięciu nasycenia przy stałym ciśnieniu nurek może wykonywać kolejne zadania z systemu ciśnieniowego bez powrotu do warunków atmosferycznych. Kontrolowana dekompresja odbywa się po zakończeniu okresu pracy, zgodnie z procedurami operatora.
Czy certyfikat instruktora nurkowania pozwala pracować z zamkniętego dzwonu?
Nie. Uprawnienia instruktorskie w nurkowaniu rekreacyjnym nie zastępują kwalifikacji zawodowego nurka surface supplied ani szkolenia closed bell.
Ile trwa kurs DEEP Closed Bell Diver?
Według oficjalnej oferty trzy tygodnie. Szkolenia mają rozpocząć się w styczniu 2027 r., a informacje o aktualnych terminach, cenach i wymaganiach trzeba potwierdzać u organizatora.
Źródła
- DEEP – Saturation training system completes manned trial, komunikat operatora z 18 listopada 2026 r.
- DeeperBlue – DEEP’s New Saturation Diving Training System Passes Manned Trial, 19 listopada 2026 r.
- DEEP – HSE Closed Bell Diving Course, szczegóły programu i wymagań.
- UK Health and Safety Executive – Careers in diving, oficjalne informacje o kwalifikacjach zawodowych.
- Divers Alert Network – Saturation Diving, opis organizacji i fizjologii nurkowań saturacyjnych.
- IMCA – Dropped object: bailout cylinder inside diving bell, przykład analizy incydentu technicznego, 2025 r.
Fotografia wyróżniająca ma charakter ilustracyjny i nie przedstawia testów DEEP. Autor: Oskar Kadaksoo / Unsplash.